Hướng Dẫn Xử Lý Nước Ao Tôm Bị Phú Dưỡng Đúng Kỹ Thuật

Trong nuôi trồng thủy sản thâm canh, phú dưỡng nước ao là vấn đề rất phổ biến. Hiện tượng này xảy ra âm thầm nhưng gây hậu quả nghiêm trọng. Nhiều ao tôm thất bại không phải do con giống mà do môi trường nước mất cân bằng. Việc xử lý nước ao tôm bị phú dưỡng đúng kỹ thuật giúp ổn định hệ sinh thái ao nuôi và giảm rủi ro thiệt hại.

Dấu hiệu và nguyên nhân gây phú dưỡng nước ao tôm

Phú dưỡng là tình trạng nước ao chứa hàm lượng dinh dưỡng quá cao. Các chất này chủ yếu là nitơ và phospho. Chúng kích thích tảo và vi sinh phát triển mạnh. Ao nuôi vì thế mất cân bằng sinh học.

Dấu hiệu dễ nhận thấy là nước ao có màu xanh đậm, nâu hoặc đỏ. Tảo phát triển nhanh và khó kiểm soát. Ban ngày oxy hòa tan có thể cao. Ban đêm oxy giảm đột ngột. Tôm thường nổi đầu hoặc tập trung gần quạt nước.

Nguyên nhân chính đến từ thức ăn dư thừa và chất thải của tôm. Khi mật độ nuôi cao, lượng hữu cơ tích tụ nhanh. Quá trình phân hủy tạo ra dinh dưỡng cho tảo. Ngoài ra, nước cấp đầu vào không được xử lý cũng góp phần làm ao nhanh phú dưỡng.

Việc lạm dụng hóa chất và chế phẩm không phù hợp cũng là nguyên nhân gián tiếp. Một số sản phẩm diệt tảo mạnh làm tảo chết hàng loạt. Xác tảo phân hủy lại tiếp tục làm giàu dinh dưỡng cho nước ao.

>> Xem thêm: Nước Ao Tôm Xanh Đậm – Dấu Hiệu Nguy Hiểm Bà Con Thường Bỏ Qua

Tác hại của phú dưỡng đối với ao nuôi tôm

Phú dưỡng làm môi trường nước biến động mạnh theo ngày. Biên độ pH lớn gây stress cho tôm. Tôm yếu dần và giảm sức đề kháng. Đây là điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển.

Sự bùng phát tảo làm giảm độ trong của nước. Ánh sáng khó xuyên xuống đáy ao. Hệ vi sinh có lợi bị suy giảm. Chất hữu cơ tích tụ nhiều hơn ở tầng đáy.

Khi tảo chết, quá trình phân hủy tiêu tốn lượng lớn oxy hòa tan. Hiện tượng thiếu oxy xảy ra vào ban đêm hoặc sáng sớm. Tôm dễ bị sốc và chết rải rác. Nhiều ao mất trắng chỉ sau một đêm.

Ngoài ra, phú dưỡng còn làm phát sinh khí độc như NH₃ và H₂S. Các khí này gây tổn thương mang tôm. Tôm chậm lớn và tỷ lệ sống giảm rõ rệt. Chi phí nuôi vì thế tăng cao.

Nguyên tắc xử lý nước ao tôm bị phú dưỡng hiệu quả

Xử lý phú dưỡng không nên chỉ tập trung vào diệt tảo. Nguyên tắc quan trọng là giảm nguồn dinh dưỡng dư thừa trong ao. Cần kết hợp nhiều biện pháp đồng bộ.

Trước hết, cần kiểm soát lượng thức ăn hợp lý. Cho ăn vừa đủ giúp giảm chất thải hữu cơ. Việc sử dụng sàng ăn giúp đánh giá chính xác nhu cầu của tôm. Đây là biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả.

Tiếp theo là tăng cường hệ vi sinh có lợi trong ao. Vi sinh giúp phân hủy chất hữu cơ và cạnh tranh dinh dưỡng với tảo. Khi hệ vi sinh ổn định, tảo khó bùng phát mạnh.

Quản lý tốt oxy hòa tan là yếu tố then chốt. Quạt nước cần bố trí hợp lý để đảo trộn nước. Oxy đầy đủ giúp quá trình phân hủy diễn ra hoàn toàn hơn. Điều này hạn chế tích tụ chất độc.

Trong trường hợp tảo phát triển quá mức, cần xử lý từ từ. Không nên diệt tảo hàng loạt trong thời gian ngắn. Việc này dễ gây sốc môi trường. Nên kết hợp thay nước có kiểm soát để giảm tải dinh dưỡng.

Quy trình xử lý nước ao tôm bị phú dưỡng trong thực tế

Trong quá trình nuôi tôm, hiện tượng phú dưỡng ao nuôi thường xảy ra do tích tụ chất hữu cơ, thức ăn dư thừa và chất thải của tôm, dẫn đến tảo phát triển quá mức và làm suy giảm chất lượng nước. Nếu không được xử lý kịp thời, phú dưỡng có thể gây biến động môi trường, làm tôm giảm ăn, stress và gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Vì vậy, việc xây dựng và áp dụng một quy trình xử lý khoa học, phù hợp với điều kiện thực tế của ao nuôi là hết sức cần thiết.

1. Đánh giá hiện trạng ao nuôi - Quy trình xử lý nước ao tôm bị phú dưỡng trong thực tế

Bước đầu tiên là đánh giá tổng thể tình trạng ao nuôi. Người nuôi cần quan sát màu nước, độ trong, mùi nước và theo dõi hành vi bắt mồi, bơi lội của tôm. Đồng thời, tiến hành đo các chỉ tiêu môi trường cơ bản như pH, oxy hòa tan (DO), độ kiềm và nhiệt độ nước. Kết quả đánh giá này là cơ sở quan trọng để xác định mức độ phú dưỡng và lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp, tránh gây sốc môi trường cho tôm.

2. Giảm tải hữu cơ và xử lý đáy ao - Quy trình xử lý nước ao tôm bị phú dưỡng trong thực tế

Sau khi xác định ao bị phú dưỡng, cần tiến hành giảm tải lượng hữu cơ tích tụ trong ao. Biện pháp phổ biến là siphon bùn đáy tại các khu vực tích tụ nhiều chất thải như góc ao, giữa ao hoặc khu vực gần quạt nước. Quá trình siphon cần thực hiện nhẹ nhàng, tránh khuấy động mạnh lớp bùn đáy nhằm hạn chế phát tán khí độc và chất dinh dưỡng trở lại cột nước. Việc giảm tải hữu cơ giúp cắt đứt nguồn dinh dưỡng chính nuôi tảo, góp phần ổn định chất lượng nước.

3. Bổ sung vi sinh và ổn định hệ sinh thái ao nuôi

Bổ sung vi sinh có lợi là bước quan trọng nhằm tái lập cân bằng sinh học trong ao nuôi. Vi sinh giúp phân hủy chất hữu cơ còn tồn dư, ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây hại và hỗ trợ ổn định các chỉ tiêu môi trường nước. Trong quá trình sử dụng vi sinh, cần duy trì oxy hòa tan ở mức an toàn để đảm bảo hiệu quả hoạt động của vi sinh vật.

4. Điều chỉnh chế độ cho ăn trong giai đoạn xử lý

Song song với việc xử lý nước, người nuôi cần điều chỉnh lượng thức ăn cho tôm. Trong vài ngày đầu, nên giảm lượng thức ăn nhằm hạn chế phát sinh thêm chất thải và tạo điều kiện cho môi trường ao nuôi hồi phục. Khi màu nước và các chỉ tiêu môi trường dần ổn định, có thể tăng lượng thức ăn trở lại một cách từ từ, phù hợp với sức ăn và tình trạng sinh trưởng của tôm.

>> Xem thêm: Xử Lý Nước Ao Tôm Bị Xanh Đậm Trong Nuôi Tôm Công Nghiệp

5. Quản lý tổng thể và phòng ngừa phú dưỡng lâu dài

Về lâu dài, việc kiểm soát phú dưỡng cần được thực hiện theo hướng quản lý tổng thể ao nuôi. Nhiều mô hình nuôi hiện nay cho thấy, việc kết hợp xử lý tốt nguồn nước đầu vào, quản lý thức ăn, kiểm soát đáy ao và áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp theo từng giai đoạn nuôi mang lại hiệu quả rõ rệt. Các biện pháp này cần được triển khai linh hoạt, dựa trên điều kiện thực tế của ao và giai đoạn phát triển của tôm, nhằm duy trì môi trường ổn định và nâng cao hiệu quả nuôi.

Kết luận

Xử lý nước ao tôm bị phú dưỡng là quá trình đòi hỏi hiểu biết kỹ thuật và sự kiên nhẫn. Không có giải pháp tức thời cho mọi ao nuôi. Khi người nuôi tập trung kiểm soát nguồn dinh dưỡng, duy trì hệ vi sinh và quản lý oxy hợp lý, môi trường ao sẽ dần ổn định. Đây là nền tảng quan trọng giúp tôm khỏe mạnh, tăng tỷ lệ sống và hướng đến mô hình nuôi bền vững lâu dài.

Thông tin liên hệ:

CÔNG TY TNHH GREEN

Trụ sở Hà Nội: Tầng 2 Tòa J, 226 Vạn Phúc, phường Liễu Giai, quận Ba Đình, Hà Nội

• Điện thoại: 024 3514 8260
• Hotline: 032 844 8880
• Email: admin@greenwater.com.vn

Chi nhánh HCM: 82 Nguyễn Bá Tuyển - Phường 12 - Q.Tân Bình - Tp.Hồ Chí Minh

• Hotline: 0931 112 900
• Email: admin@greenwater.com.vn