Hệ Thống Thoát Nước Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Xử Lý Nước Thải?

Nhiều sự cố tại trạm xử lý không bắt nguồn trực tiếp từ công nghệ phía sau. Nước mưa xâm nhập, cặn tích tụ hoặc đấu nối sai có thể khiến lưu lượng và tải ô nhiễm thay đổi. Nước thải lưu quá lâu trên đường thu gom còn dễ phát sinh mùi và lắng cặn. Vì vậy, hệ thống thoát nước cần được xem là một phần quan trọng của toàn bộ quá trình xử lý nước thải. Hãy cùng Green Water tìm hiểu những yếu tố cần kiểm soát qua bài viết dưới đây.

Hệ thống thoát nước giữ vai trò gì trong xử lý nước thải

Trước khi đến trạm xử lý, nước thải phải được thu gom từ nhiều khu vực khác nhau. Mạng lưới này quyết định lượng nước và đặc tính dòng thải đưa về công trình phía sau. Nếu thu gom không phù hợp, trạm có thể nhận tải khác xa thông số thiết kế. Khi đó, hiệu quả xử lý rất dễ biến động.

Trong nhà máy, nước thải có thể phát sinh từ sản xuất, vệ sinh và sinh hoạt. Mỗi nguồn có lưu lượng và thành phần ô nhiễm khác nhau. Một số dòng còn cần xử lý sơ bộ trước khi đưa về hệ thống chung. Vì vậy, mạng thu gom phải được thiết kế dựa trên đặc điểm từng nguồn.

Thiết kế thoát nước và trạm xử lý cũng cần được tính toán đồng bộ. Nếu chỉ tập trung vào công nghệ xử lý mà bỏ qua mạng thu gom, nhiều rủi ro vẫn tồn tại. Lưu lượng đầu vào có thể tăng giảm bất thường theo từng thời điểm. Điều này làm quá trình vận hành phía sau khó duy trì ổn định.

Phân dòng sai khiến trạm xử lý dễ quá tải

Phân tách nước mưa và nước thải là yêu cầu quan trọng trong mạng thu gom. Trong điều kiện bình thường, đấu nối sai có thể chưa tạo ra dấu hiệu rõ rệt. Tuy nhiên, vấn đề thường xuất hiện khi có mưa lớn hoặc sản xuất tăng tải. Trạm xử lý lúc này phải tiếp nhận lượng nước vượt dự kiến.

Nước mưa đi vào tuyến nước thải

Nước mưa có thể tạo lưu lượng lớn trong thời gian ngắn. Khi đi vào tuyến nước thải, lượng nước đưa về bể điều hòa tăng nhanh. Nếu dung tích không đủ, thời gian lưu tại các công đoạn phía sau bị thay đổi. Hiệu quả xử lý vì thế có thể giảm.

Bể sinh học và bể lắng thường chịu ảnh hưởng rõ khi tải thủy lực tăng. Dòng nước lớn có thể khiến bùn bị cuốn sang công đoạn tiếp theo. TSS nước đầu ra khi đó dễ tăng bất thường. Vì vậy, cần kiểm tra mạng thu gom nếu sự cố thường xuất hiện sau mưa.

Nước thải đi vào tuyến nước mưa

Trường hợp ngược lại cũng tiềm ẩn rủi ro môi trường. Một điểm đấu nối sai có thể khiến nước thải không đi qua trạm xử lý. Dòng nước sau đó theo tuyến thoát mưa ra khu vực tiếp nhận. Những điểm rò rỉ nhỏ đôi khi khó phát hiện trong quá trình vận hành.

Doanh nghiệp cần quản lý rõ sơ đồ các tuyến thoát nước. Khi cải tạo nhà xưởng, những điểm đấu nối mới phải được cập nhật. Hố ga cũng nên bố trí thuận tiện để kiểm tra dòng chảy. Cách này giúp phát hiện sớm các tuyến không đúng thiết kế.

>> Xem thêm: Tìm Hiểu Chi Tiết Về Hệ Thống Thoát Nước Đô Thị

Cặn trong mạng thoát nước ảnh hưởng đến tải ô nhiễm

Nước thải sản xuất thường mang theo bùn, cặn và nguyên liệu rơi vãi. Một phần chất rắn có thể lắng trong đường ống hoặc hố ga. Khi lượng cặn tăng, tiết diện dòng chảy dần bị thu hẹp. Nước thoát chậm và nguy cơ tắc nghẽn cũng tăng theo.

Cặn bị cuốn về trạm xử lý

Cặn không phải lúc nào cũng nằm cố định trong đường ống. Khi lưu lượng tăng đột ngột, chúng có thể bị cuốn về trạm trong thời gian ngắn. Tải chất rắn đầu vào khi đó tăng dù hoạt động sản xuất không thay đổi. Bể điều hòa và công đoạn xử lý phía sau sẽ chịu thêm áp lực.

Hiện tượng này có thể khiến lượng bùn phát sinh tăng bất thường. Người vận hành đôi khi khó xác định nguyên nhân nếu chỉ kiểm tra trạm xử lý. Vì vậy, hố ga và các tuyến thu gom cũng cần được khảo sát. Dữ liệu từ toàn hệ thống giúp khoanh vùng nguyên nhân chính xác hơn.

Chất hữu cơ phân hủy trên đường thu gom

Chất hữu cơ tồn đọng lâu có thể phân hủy ngay trong mạng thoát nước. Nước tại hố ga khi đó thường sẫm màu và xuất hiện mùi khó chịu. Điều kiện thiếu oxy còn làm đặc tính nước thải thay đổi trước khi đến trạm. Điều này ảnh hưởng đến công đoạn tiếp nhận và xử lý phía sau.

Chỉ sử dụng hóa chất khử mùi thường không giải quyết được vấn đề lâu dài. Cần kiểm tra vị trí nước lưu lâu hoặc cặn tích tụ nhiều. Độ dốc và khả năng tự chảy của tuyến cũng cần được xem xét. Loại bỏ nguyên nhân sẽ hiệu quả hơn việc xử lý mùi liên tục.

Hệ thống thoát nước ảnh hưởng trực tiếp đến bể điều hòa

Bể điều hòa giúp giảm biến động lưu lượng và tải ô nhiễm. Tuy nhiên, khả năng tiếp nhận của bể luôn có giới hạn. Nếu mạng thoát nước đưa về lượng nước quá lớn, bể có thể không đủ thời gian điều hòa. Biến động sau đó sẽ truyền sang công đoạn hóa lý hoặc sinh học.

Ngược lại, nước về quá ít cũng gây khó khăn cho vận hành. Nước lưu lâu có thể phát sinh mùi nếu khuấy trộn không phù hợp. Bơm cũng phải hoạt động theo mực nước thay đổi liên tục. Vì vậy, dòng nước về trạm càng ổn định thì việc vận hành càng thuận lợi.

Khi thiết kế, không nên chỉ dựa trên lưu lượng trung bình ngày. Lưu lượng cực đại theo giờ cũng cần được xác định. Các thời điểm vệ sinh dây chuyền thường tạo lượng nước lớn trong thời gian ngắn. Đây là dữ liệu cần tính đến khi thiết kế cả mạng thu gom và bể điều hòa.

>> Xem thêm: Bể Điều Hòa Trong Xử Lý Nước Thải

Kết luận

Hệ thống thoát nước là mắt xích quan trọng trước khi nước thải đi vào công trình xử lý. Phân dòng sai, cặn tích tụ và lưu lượng biến động đều có thể khiến trạm xử lý hoạt động thiếu ổn định. Vì vậy, doanh nghiệp cần xem mạng thu gom và hệ thống xử lý nước thải như một quy trình thống nhất. Kiểm soát tốt từ nguồn phát sinh đến bể điều hòa sẽ giúp giảm quá tải, hạn chế sự cố và duy trì chất lượng nước đầu ra ổn định hơn.

Thông tin liên hệ:

Trụ sở Hà Nội: Tầng 4, số 57 Lê Quý Đôn, phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

• Điện thoại: 024. 3514 8260 – Fax: 024.3514 8177
• Hotline: 091 337 9880
• Email: admin@greenwater.com.vn

Chi nhánh HCM: 82 Nguyễn Bá Tuyển – Phường 12 – Q.Tân Bình – Tp.Hồ Chí Minh

• Tel: 08.3811 2726 – 028.3811 2706 – Fax: 02838119478
• Hotline: 097 467 5745