Nước Thải Chăn Nuôi Cần Đáp Ứng Quy Định Mới Nào Để Tránh Bị Phạt?

Nhiều trang trại vẫn vận hành hệ thống xử lý nước thải theo quy chuẩn cũ. Tuy nhiên, các yêu cầu về kiểm soát ô nhiễm đã có những thay đổi đáng chú ý. Nếu không cập nhật kịp thời, cơ sở có thể đối mặt với nguy cơ vi phạm môi trường. Đặc biệt, QCVN 62:2025/BTNMT đã quy định cụ thể hơn về giới hạn xả nước thải chăn nuôi. Vậy chủ trang trại cần lưu ý những gì để đảm bảo tuân thủ? Hãy cùng Green Water tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Quy định mới về nước thải chăn nuôi có gì thay đổi

QCVN 62:2025/BTNMT được ban hành theo Thông tư 04/2025/TT-BTNMT ngày 28/02/2025. Quy chuẩn này thay thế QCVN 62-MT:2016/BTNMT và có hiệu lực từ ngày 01/09/2025.

Một thay đổi quan trọng là việc phân chia giới hạn xả thải thành ba cột A, B và C. Mỗi cột tương ứng với chức năng của nguồn nước tiếp nhận. Điều này đồng nghĩa các trang trại không thể áp dụng chung một mức giới hạn.

Ngoài ra, quy chuẩn mới quy định cách quản lý riêng đối với cơ sở chăn nuôi nông hộ. Một số trường hợp được lựa chọn biện pháp quản lý thay vì bắt buộc đáp ứng toàn bộ giới hạn thông số. Tuy nhiên, việc áp dụng phải đáp ứng đúng điều kiện quy định.

Giới hạn xả thải mới mà trang trại cần đáp ứng

Theo QCVN 62:2025/BTNMT, nước thải từ cơ sở chăn nuôi trang trại phải đáp ứng giới hạn tương ứng trước khi xả ra môi trường. Các thông số quan trọng gồm pH, BOD5, COD, TSS, Tổng Nitơ, Tổng Phốt pho và Tổng Coliform.

Giới hạn các thông số ô nhiễm

Đối với từng cột, giới hạn được quy định như sau:

• pH: Từ 6 - 9 cho cả ba cột.

• BOD5: Cột A ≤40 mg/L, B ≤60 mg/L, C ≤100 mg/L.

• COD: Cột A ≤65 mg/L, B ≤150 mg/L, C ≤250 mg/L.

• TSS: Cột A ≤40 mg/L, B ≤100 mg/L, C ≤120 mg/L.

• Tổng Nitơ: Cột A ≤20 mg/L, B ≤60 mg/L, C ≤120 mg/L.

• Tổng Coliform: Cột A ≤3.000, B và C ≤5.000 MPN hoặc CFU/100 mL.

Quy chuẩn cho phép cơ sở lựa chọn áp dụng COD hoặc TOC. Riêng Tổng Phốt pho có giới hạn khác nhau tùy nguồn tiếp nhận. Chẳng hạn, nước thải xả vào hồ theo cột A phải có Tổng Phốt pho không vượt 2 mg/L.

Cách xác định cột xả thải phù hợp

Cột A áp dụng cho nguồn nước có chức năng cấp nước sinh hoạt hoặc yêu cầu bảo vệ tương ứng. Cột B áp dụng cho nguồn tiếp nhận có mục tiêu quản lý chất lượng nước ở mức B. Cột C dành cho các nguồn không thuộc hai trường hợp trên.

Tuy nhiên, việc xác định cột còn phụ thuộc quy định của địa phương. Chủ trang trại không nên tự chọn cột C vì giới hạn cho phép cao hơn. Thay vào đó, cần kiểm tra chức năng nguồn tiếp nhận và hồ sơ môi trường của cơ sở.

Chăn nuôi nông hộ có bắt buộc xây hệ thống xử lý nước thải

Đây là nội dung đáng chú ý trong QCVN 62:2025/BTNMT. Theo mục 2.2.2, cơ sở chăn nuôi nông hộ xả vào nguồn thuộc cột B hoặc C được lựa chọn hai phương án.

Phương án thứ nhất là xử lý nước thải đạt giới hạn tương ứng tại Bảng 1. Phương án thứ hai là thu gom nước thải vào hầm biogas, bể ủ hoặc bể lắng. Tuy nhiên, tổng dung tích hiệu dụng phải đạt tối thiểu 1,5 m³ trên mỗi đơn vị vật nuôi.

Đồng thời, công trình phải đảm bảo chống thấm và chống rò rỉ nước thải xuống đất. Đây là yêu cầu bắt buộc khi lựa chọn phương án quản lý này. Vì vậy, không phải cứ xây hầm biogas là đáp ứng quy chuẩn.

Đặc biệt, ngoại lệ trên không áp dụng cho trường hợp xả vào nguồn tiếp nhận thuộc cột A. Khi đó, nước thải phải đáp ứng giới hạn chất lượng tương ứng.

>>> Xem thêm: Bật Mí Cách Chống Thấm Bể Xử Lý Nước Thải Đúng Cách

Những sai sót khiến trang trại dễ bị xử phạt

Không ít cơ sở đã đầu tư hệ thống xử lý nhưng vẫn có nguy cơ vi phạm. Nguyên nhân thường nằm ở chất lượng nước đầu ra hoặc việc quản lý không đúng quy định.

Chỉ sử dụng hầm biogas để xử lý

Hầm biogas có khả năng phân hủy chất hữu cơ và thu hồi khí sinh học. Tuy nhiên, nước sau biogas vẫn có thể chứa COD, Nitơ và vi sinh vật ở mức cao. Đối với trang trại phải đáp ứng giới hạn xả thải, công đoạn này thường chưa đủ.

Nếu nước đầu ra vượt quy chuẩn, cơ sở có nguy cơ bị xử lý theo pháp luật. Vì vậy, cần đánh giá hiệu quả biogas trước khi quyết định xả thải. Trường hợp cần thiết, phải bổ sung các công đoạn xử lý phù hợp.

Không quan trắc và kiểm tra chất lượng nước

Một sai sót khác là chỉ kiểm tra nước thải khi có đoàn thanh tra. Trong khi đó, tải lượng ô nhiễm có thể thay đổi theo số lượng vật nuôi và hoạt động vệ sinh chuồng trại.

Theo QCVN 62:2025/BTNMT, việc đánh giá tuân thủ được thực hiện thông qua quan trắc và phân tích mẫu trước khi xả thải. Kết quả phục vụ cơ quan quản lý phải được thực hiện bởi tổ chức đủ điều kiện theo quy định.

Do đó, trang trại cần thực hiện quan trắc theo nghĩa vụ pháp lý áp dụng cho cơ sở. Đồng thời, nên chủ động kiểm tra các thông số có nguy cơ vượt chuẩn.

Không cập nhật hồ sơ môi trường

Chất lượng nước đạt yêu cầu chưa phải yếu tố duy nhất cần quan tâm. Cơ sở còn phải tuân thủ các nội dung trong giấy phép hoặc hồ sơ môi trường tương ứng.

Đặc biệt, thông số ô nhiễm và giới hạn xả thải phải được thể hiện trong hồ sơ theo quy định. Đối với nông hộ, văn bản đăng ký môi trường phải có thông tin về biện pháp xử lý hoặc quản lý nước thải.

Vì vậy, chủ cơ sở cần rà soát hồ sơ khi có thay đổi về công suất hoặc phương án xử lý. Việc này giúp hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình vận hành.

Thời hạn áp dụng quy chuẩn mới mà chủ trang trại cần lưu ý

QCVN 62:2025/BTNMT có hiệu lực từ ngày 01/09/2025. Tuy nhiên, không phải mọi cơ sở đều phải chuyển đổi ngay tại thời điểm này.

Theo quy định chuyển tiếp tại Thông tư 04/2025/TT-BTNMT, một số cơ sở hiện hữu được tiếp tục áp dụng quy chuẩn cũ đến hết ngày 31/12/2031. Từ ngày 01/01/2032, các cơ sở thuộc diện chuyển tiếp phải đáp ứng quy chuẩn mới.

Trong khi đó, các dự án mới thuộc phạm vi áp dụng phải tuân thủ QCVN 62:2025/BTNMT theo quy định. Những trường hợp mở rộng hoặc thay đổi dự án cũng cần kiểm tra điều kiện pháp lý cụ thể.

Vì vậy, chủ trang trại nên rà soát thời điểm phê duyệt hồ sơ môi trường. Đồng thời, cần xác định cơ sở có thuộc diện chuyển tiếp hay không. Việc chuẩn bị sớm giúp tránh áp lực cải tạo khi gần đến thời hạn bắt buộc.

>> Xem thêm: Đừng Đợi Đến Khi Kiểm Tra Mới Quan Tâm Đến Dịch Vụ Giám Sát Chất Lượng Môi Trường!

Cách xử lý nước thải chăn nuôi để đáp ứng quy chuẩn mới

Để đáp ứng quy định, trang trại cần đánh giá hệ thống hiện hữu trước khi đầu tư cải tạo. Trước hết, nên lấy mẫu nước đầu vào và đầu ra để xác định thông số chưa đạt. Sau đó, đối chiếu kết quả với giới hạn áp dụng.

Đối với nước thải có tải lượng hữu cơ cao, công nghệ biogas có thể kết hợp xử lý sinh học. Nếu Tổng Nitơ chưa đạt, cần kiểm tra điều kiện nitrat hóa và khử nitrat. Trường hợp Phốt pho vượt giới hạn, có thể xem xét xử lý hóa lý hoặc giải pháp phù hợp khác.

Green Water tiếp cận vấn đề thông qua khảo sát, lấy mẫu và phân tích chất lượng nước. Từ kết quả thực tế, phương án xử lý được xây dựng theo đặc điểm từng trang trại. Quá trình triển khai còn chú trọng vận hành và theo dõi hiệu quả sau cải tạo.

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tránh đầu tư dàn trải vào thiết bị không cần thiết. Đồng thời, hệ thống được tối ưu theo tải lượng ô nhiễm và yêu cầu xả thải thực tế.

Kết luận

Quy định mới về nước thải chăn nuôi yêu cầu các cơ sở kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước đầu ra. Chủ trang trại cần xác định đúng cột xả thải, thời hạn áp dụng và nghĩa vụ môi trường. Đặc biệt, không nên mặc định nước sau biogas đã đủ điều kiện xả thải. Chủ động kiểm tra và cải tạo hệ thống cùng Green Water sẽ giúp cơ sở giảm nguy cơ vi phạm, đồng thời kiểm soát chi phí vận hành lâu dài.

Thông tin liên hệ:

Trụ sở Hà Nội: Tầng 4, số 57 Lê Quý Đôn, phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

• Điện thoại: 024. 3514 8260 – Fax: 024.3514 8177
• Hotline: 091 337 9880
• Email: admin@greenwater.com.vn

Chi nhánh HCM: 82 Nguyễn Bá Tuyển – Phường 12 – Q.Tân Bình – Tp.Hồ Chí Minh

• Tel: 08.3811 2726 – 028.3811 2706 – Fax: 02838119478
• Hotline: 097 467 5745