Bọt Trắng Trong Bể Aerotank Cảnh Báo Điều Gì?

Một lớp bọt mỏng trên bề mặt Aerotank chưa chắc là dấu hiệu hệ thống gặp sự cố. Tuy nhiên, bọt trắng trong bể Aerotank xuất hiện dày, lâu tan hoặc tăng nhanh thường cho thấy điều kiện vận hành đang thay đổi. Nguyên nhân có thể nằm ở tuổi bùn, tải hữu cơ, nước thải chứa chất tạo bọt hoặc khả năng cấp oxy. Nếu chỉ phun nước phá bọt mà không tìm nguồn phát sinh, hiện tượng thường nhanh chóng quay lại. Vì vậy, đặc điểm của bọt cần được xem cùng trạng thái bùn và dữ liệu vận hành để xác định đúng vấn đề. Hãy cùng Green Water khám phá trong bài viết sau đây.

Nhìn bọt trắng có thể biết được điều gì

Trước khi điều chỉnh hệ thống, nên quan sát bọt thực tế. Bọt trắng mỏng, kích thước lớn và dễ vỡ thường khác với lớp bọt dày tồn tại liên tục trên mặt bể. Thời điểm xuất hiện cũng cung cấp nhiều thông tin.

Nếu bọt xuất hiện trong giai đoạn mới nuôi vi sinh, bùn còn non có thể là nguyên nhân đáng xem xét. Khi đó, lượng sinh khối chưa đủ để sử dụng hết chất hữu cơ đi vào bể. Bọt thường có màu trắng và bề mặt tương đối nhẹ.

Ngược lại, bọt xuất hiện đột ngột sau thời gian hệ thống vận hành ổn định cần được kiểm tra theo hướng khác. Hãy xem gần đây nhà máy có thay đổi nguyên liệu, hóa chất vệ sinh hoặc lịch sản xuất hay không. Một dòng thải mới đôi khi đủ làm bề mặt Aerotank thay đổi rõ rệt.

Nếu bọt chuyển dần sang nâu, đặc và bền hơn, không nên tiếp tục xem đây là hiện tượng bọt trắng thông thường. Lúc này cần đánh giá lại trạng thái bùn và quần thể vi sinh.

>> Xem thêm: Những Rủi Ro Ít Được Nhắc Đến Khi Vận Hành Công Nghệ Aerotank Truyền Thống

Bọt trắng trong bể Aerotank thường xuất phát từ đâu

Không có một nguyên nhân duy nhất cho hiện tượng này. Cách hữu ích nhất là đối chiếu thời điểm xuất hiện bọt với những thay đổi của hệ thống. Một số tình huống dưới đây thường gặp trong thực tế vận hành.

Bùn còn non hoặc lượng sinh khối thấp

Đây là nguyên nhân nên kiểm tra khi hệ thống vừa khởi động hoặc vừa bị mất lượng lớn bùn. MLSS thấp khiến tỷ lệ giữa lượng thức ăn và sinh khối tăng. Vi sinh chưa đủ khả năng sử dụng lượng chất hữu cơ được đưa vào.

Trong giai đoạn này, Aerotank có thể xuất hiện lớp bọt trắng khá rõ. Bông bùn thường nhỏ và khả năng lắng cũng chưa thật sự ổn định. Nếu đúng là bùn non, việc liên tục xả thêm bùn sẽ khiến thời gian phục hồi kéo dài hơn.

Người vận hành nên xem lại MLSS, SV30 và lịch sử xả bùn. Nếu hệ thống vừa trải qua sự cố sốc tải hoặc mất bùn, thông tin này càng quan trọng.

Tải hữu cơ tăng nhanh

Aerotank đang ổn định có thể nổi bọt sau khi COD hoặc BOD đầu vào tăng mạnh. Khi tải thức ăn tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của sinh khối, trạng thái bể sẽ thay đổi. Hiện tượng này thường đi kèm biến động DO.

Không nên chỉ nhìn COD của một mẫu để kết luận. Cần kiểm tra cả lưu lượng vì tải lượng thực tế phụ thuộc đồng thời vào nồng độ và lượng nước đi vào. Một ca sản xuất xả nước thải đậm đặc trong thời gian ngắn cũng có thể tạo cú sốc đáng kể.

Nếu bể điều hòa hoạt động chưa tốt, biến động từ sản xuất sẽ truyền trực tiếp sang Aerotank. Khi đó, xử lý tại bể sinh học chỉ giải quyết phần ngọn của vấn đề.

Nước thải chứa chất hoạt động bề mặt

Nếu bọt trắng xuất hiện rất nhanh và có hình thái giống bọt xà phòng, cần kiểm tra dòng thải chứa chất tẩy rửa. Trường hợp này dễ gặp tại những cơ sở có công đoạn vệ sinh thiết bị, giặt rửa hoặc sử dụng hóa chất hoạt động bề mặt.

Một dấu hiệu đáng chú ý là bọt tăng rõ sau một thời điểm xả thải nhất định. Khi hoạt động sản xuất thay đổi, lượng bọt cũng thay đổi theo. Việc đối chiếu nhật ký sản xuất với thời điểm Aerotank nổi bọt sẽ giúp khoanh vùng nguồn phát sinh.

Chất tạo bọt không chỉ gây vấn đề về bề mặt. Một số thành phần còn có thể ảnh hưởng đến vi sinh nếu nồng độ tăng quá cao. Vì vậy, cần biết dòng thải nào đang đi vào hệ thống thay vì chỉ tìm cách làm bọt biến mất.

Điều kiện cấp khí chưa phù hợp

Bể Aerotank cần oxy để duy trì hoạt động của vi sinh hiếu khí. Nếu tải hữu cơ tăng nhưng lượng khí không đáp ứng, DO có thể giảm. Hoạt động sinh học lúc này dễ mất cân bằng.

Tuy nhiên, nhìn thấy nhiều bọt không đồng nghĩa phải tăng khí ngay. Cấp khí mạnh có thể khiến bọt do chất hoạt động bề mặt hình thành nhiều hơn. Vì vậy, cần đo DO trước khi thay đổi tần số máy thổi khí.

Ngoài giá trị DO, nên quan sát sự phân bố khí trong bể. Đĩa phân phối khí bị nghẹt có thể khiến một vùng sục mạnh trong khi vùng khác thiếu oxy. Giá trị đo tại một điểm lúc đó chưa chắc phản ánh toàn bộ Aerotank.

>> Xem thêm: Cách Vận Hành Bể Hiếu Khí Aerotank Đạt Hiệu Suất Cao Nhất

Cách phân biệt nhanh nguyên nhân trước khi xử lý

Nếu hệ thống mới khởi động, MLSS thấp và bông bùn còn nhỏ, nên ưu tiên kiểm tra tình trạng bùn non. Khi bọt xuất hiện sau một đợt tăng công suất sản xuất, hãy đối chiếu tải COD và lưu lượng đầu vào. Hai tình huống này cần hướng điều chỉnh khác nhau.

Nếu bọt giống xà phòng và xuất hiện theo từng thời điểm trong ngày, hãy kiểm tra nước thải từ công đoạn vệ sinh. Có thể lấy mẫu riêng tại dòng nghi ngờ để so sánh. Cách này thường hữu ích hơn việc chỉ lấy một mẫu tại đầu vào hệ thống.

Trong trường hợp bọt đi kèm DO thấp, cần xem tải hữu cơ và khả năng cấp khí cùng lúc. Chỉ tăng máy thổi mà không kiểm tra tải đầu vào có thể khiến điện năng tăng nhưng nguyên nhân vẫn tồn tại.

Quan trọng hơn, hãy xem xu hướng thay vì một số liệu đơn lẻ. MLSS giảm liên tục trong vài ngày có ý nghĩa khác với một kết quả thấp tại một thời điểm. COD, DO, SV30 và lưu lượng cũng nên được đối chiếu theo cùng cách.

Có nên dùng hóa chất phá bọt ngay không

Hóa chất phá bọt có thể cần thiết khi lượng bọt ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành. Tuy nhiên, làm mất bọt trên bề mặt không đồng nghĩa hệ sinh học đã trở lại bình thường. Nếu tải đầu vào hoặc trạng thái bùn chưa thay đổi, bọt có thể tiếp tục hình thành.

Phun nước lên bề mặt cũng chỉ là biện pháp kiểm soát tạm thời trong nhiều trường hợp. Cách này phù hợp khi cần hạn chế bọt tràn ra ngoài, nhưng không giải quyết được bùn non hay tải hữu cơ cao.

Do đó, trước khi sử dụng hóa chất liên tục, nên xác định bọt hình thành từ đâu. Chi phí xử lý sẽ thấp hơn nếu loại bỏ được dòng thải gây bọt hoặc đưa tải Aerotank về mức phù hợp.

Kết luận

Bọt trắng trong bể Aerotank không phải lúc nào cũng là sự cố nghiêm trọng, nhưng bọt dày hoặc xuất hiện bất thường là tín hiệu cần kiểm tra. Bùn non, tải hữu cơ tăng, chất hoạt động bề mặt và điều kiện cấp khí đều có thể tạo biểu hiện tương tự. Thay vì chỉ phá bọt, nên đối chiếu thời điểm xuất hiện với MLSS, SV30, DO, COD, lưu lượng và hoạt động sản xuất. Khi xác định đúng nguyên nhân, hệ thống có thể được điều chỉnh ngay tại điểm gây mất cân bằng và hạn chế tình trạng bọt liên tục quay lại.

Thông tin liên hệ:

Trụ sở Hà Nội: Tầng 4, số 57 Lê Quý Đôn, phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

• Điện thoại: 024. 3514 8260 – Fax: 024.3514 8177
• Hotline: 091 337 9880
• Email: admin@greenwater.com.vn

Chi nhánh HCM: 82 Nguyễn Bá Tuyển – Phường 12 – Q.Tân Bình – Tp.Hồ Chí Minh

• Tel: 08.3811 2726 – 028.3811 2706 – Fax: 02838119478
• Hotline: 097 467 5745